Yeni Torba Yasa ile birlikte kamu alacaklarının tahsiline ilişkin düzenlemeye göre, 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi kapsamında yapılacak tecil işlemlerinde taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılıyor. Ayrıca teminatsız tecil tutarı da 1 milyon TL’ye yükseltiliyor. İlk bakışta bu düzenlemeler esnaf ve mükellefler açısından olumlu gibi görünse de, mevcut ekonomik şartlar dikkate alındığında bunun tek başına yeterli olmadığı açıktır.

Bugün Türkiye’de küçük esnafından sanayicisine kadar birçok işletme ciddi bir ekonomik baskı altında faaliyet göstermeye çalışıyor. Artan kira giderleri, enerji maliyetleri, işçilik yükü, finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar ve piyasadaki tahsilat sorunları işletmeleri her geçen gün daha fazla zorluyor. Böyle bir ortamda işletmelerin en büyük sorunu sadece borcun vadesi değil, borcun her geçen gün faizle büyümesidir.

Borçların 36 ay yerine 72 aya yayılması kısa vadede bir nefes alma imkanı sağlayabilir. Ancak yüksek tecil faizleri devam ettiği sürece bu düzenleme birçok esnaf için gerçek bir çözüm olmayacaktır. Çünkü ödeme süresi uzarken toplam borç yükü de büyümektedir. Yani bugün zaten ayakta kalmakta zorlanan esnaf, uzun yıllar sürecek yeni bir faiz yükünün içine girmiş olacaktır.

Özellikle küçük işletmeler açısından kamu borçları artık sadece mali bir yük değil, ticari hayatın devamını tehdit eden bir sorun haline gelmiştir. Vergi ve SGK borçları nedeniyle banka hesaplarına haciz uygulanması, kredi kullanılamaması ve piyasadaki ticari itibarın zarar görmesi birçok işletmeyi üretimden ve ticaretten uzaklaştırmaktadır. Bu durum sadece esnafı değil, çalışanları ve piyasa düzenini de doğrudan etkilemektedir.

Teminatsız tecil sınırının 1 milyon TL’ye çıkarılması ise olumlu bir adımdır. Çünkü birçok küçük işletme sırf teminat gösteremediği için yapılandırma imkanlarından yararlanamıyordu. Ancak bu kolaylığın gerçek anlamda fayda sağlaması için faiz yükünün de makul seviyelere çekilmesi gerekir. Aksi halde borç yapılandırılmış görünse bile esnafın ödeme gücü her geçen gün daha fazla zayıflayacaktır.

Bugün esnafın beklentisi sadece taksit süresinin uzatılması değildir. Esnaf; faizlerin düşürüldüğü, gecikme zamlarının hafifletildiği, cezaların azaltıldığı ve ödeme gücüne uygun kapsamlı bir yapılandırma sistemi istemektedir. Çünkü esnaf ayakta kalırsa piyasa ayakta kalır, üretim devam eder ve devlet de vergi tahsilatını sürdürülebilir şekilde sağlayabilir.

Devletin amacı sadece alacağı tahsil etmek olmamalıdır. Asıl amaç; üretimi, istihdamı ve ticareti koruyarak mükellefi yeniden ekonomik hayatın içine güçlü şekilde döndürmek olmalıdır. Bu nedenle yapılacak düzenlemelerin kısa vadeli değil, gerçekten esnafı rahatlatacak kalıcı çözümler içermesi büyük önem taşımaktadır.