İnsan, zor zamanlarında kendisini ayağa kaldıracak bir el, yolunu aydınlatacak bir ışık arar. Oysa çoğu zaman ihtiyaç duyduğu güç, dışarıda aradığı kadar uzakta değil, kendi içinde keşfedilmeyi bekliyordur. Çünkü insanın gerçek gücü, her şey yolundayken değil, hayat onu en çok zorladığında ortaya çıkar.”

Hayatın çıkışlarını yönetmek genellikle daha kolaydır; asıl ustalık, inişleri yönetebilmektir. Çünkü işler yolundayken güçlü, mutlu ve kararlı olmak çok zor değildir. Bizi asıl geliştiren, kendimizle yüzleştiren ve hayata bakışımızı değiştiren dönemler çoğu zaman zorlandığımız standartımızın altında kaldığımız zamanlardır.

İçinde bulunduğumuz süreci hayatın bir inişi olarak değerlendirirsek, bu dönemi nasıl yönettiğimizin geleceğimizi de önemli ölçüde etkileyeceğini söyleyebiliriz. Üstelik burada yalnızca başarıdan söz etmiyorum. Ruhsal iyilik hâlimiz, ilişkilerimiz, mutluluğumuz ve yaşamdan aldığımız tatmin de bu süreci nasıl karşıladığımızla yakından ilgilidir.

Peki, zor süreçleri daha sağlıklı yönetebilmek için nereden başlamalıyız?

Öncelikle bir durum tespiti yapmalıyız. İçinde bulunduğumuz koşulları gerçekçi bir biçimde değerlendirmek, çözümün ilk adımıdır. Ancak bunu yaparken yalnızca olumsuzluklara odaklanmamalıyız. Çünkü en zor dönemlerin bile kendi içinde bazı fırsatları, öğrettikleri ve bize kazandırdıkları olabilir.

Üstelik hayatımızı tek bir bütün olarak değerlendirmek yerine farklı alanlara ayırmak daha sağlıklı bir bakış açısı sağlayacaktır. Sağlığımız, aile ilişkilerimiz, sosyal çevremiz, iş hayatımız, ekonomik durumumuz ve kişisel beklentilerimiz… Her alanın kendine özgü sorunları ve ihtiyaçları vardır. Bütün sorunları aynı anda çözmeye çalışmak yerine, hangi alanın daha acil ve önemli olduğunu belirleyerek işe başlamalıyız.

Bir diğer önemli konu ise geçmiş deneyimlerimizdir.

Daha önce benzer bir süreçten geçtim mi? O zaman nasıl davranmıştım? Hangi kararlarım bana iyi geldi, hangileri işleri daha da zorlaştırdı? Bugün yaşadığım durumla geçmişteki deneyimlerim arasında nasıl bir bağlantı kurabilirim?

Geçmişimiz, çoğu zaman farkında olmadığımız bir deneyim hazinesidir. Ancak ilginçtir, yaşadıklarımızdan ders çıkardığımızı söylesek de benzer durumlarla karşılaştığımızda bazen aynı hataları tekrarlayabiliyoruz. Oysa geçmişi hatırlamak, orada yaşamak değil; geçmişte öğrendiklerimizi bugünün koşullarında kullanabilmektir.

Bir başka önemli mesele de destek almaktır. Zorlandığımız zamanlarda neden her şeyi tek başımıza çözmek zorundaymışız gibi davranıyoruz? Oysa insan yalnızca kendi gücüyle ayakta kalmak zorunda olan bir varlık değildir. Sosyal ilişkiler, aile bağları ve güven duyduğumuz insanlarla kurduğumuz iletişim psikolojik dayanıklılığımızın önemli parçalarıdır.

Bazen birinin bizi dinlemesi, yaşadığımız soruna çözüm bulmasından çok daha fazla rahatlatabilir. Çünkü paylaşmak, insanın kendi içinde büyüttüğü düşünceleri ve duyguları dışarıdan görebilmesine de yardımcı olur.

Freud’a atfedilen, “İtiraf edilmemiş hiçbir his asla ölmez.” sözü bu noktada anlamlıdır. Bastırdığımız, görmezden geldiğimiz ya da ifade etmekten kaçındığımız duygular her zaman ortadan kaybolmaz. Bazen başka ilişkilerde, beklenmedik tepkilerde veya hiç ummadığımız anlarda kendilerini gösterebilirler. Bu nedenle duygularımızı tanımak ve onları ifade edebilecek güvenli alanlar oluşturmak ruhsal sağlığımız açısından önemlidir.

Elbette işin bir de duygusal boyutu var. Zor bir süreçten geçerken üzülmek, öfkelenmek, kaygılanmak veya hayal kırıklığı yaşamak son derece insani tepkilerdir. Her zaman güçlü görünmeye çalışmak, duygularımızı kontrol altında tutmak adına onları inkâr etmek doğru bir yaklaşım değildir.

Üzüldüysem üzülmeye, gerekiyorsa ağlamaya izin vermeliyim kendime. Çünkü iyileşmek, hiçbir şey olmamış gibi davranmak değildir. Önce yaşadığımızı kabul etmek, ardından duygularımızı anlamlandırmak ve zamanla yeniden hayatın içine karışabilmektir. Psikolojik dayanıklılık, hiç sarsılmamak değil; sarsıldıktan sonra yeniden toparlanabilme becerisidir.

Bütün bunların yanında kendimize karşı biraz daha anlayışlı olmamız gerektiğini düşünüyorum. Her şeyi hemen çözmek, her koşulda doğru kararlar vermek ya da her zaman güçlü kalmak zorunda değiliz. Bazen yapabileceğimiz en iyi şey, elimizden geleni yapmak ve kendimize zaman tanımaktır.

Robert Frost’a atfedilen bir söz vardır: “Hayat hakkında öğrendiğim her şeyi üç kelimeyle özetleyebilirim: Hayat devam ediyor.”

Gerçekten de hayat, yaşadığımız hayal kırıklıklarına, kayıplara, başarısızlıklara ve değişen koşullara rağmen devam ediyor. Belki eskisi gibi olmayacak, belki bazı şeyler hiç beklediğimiz gibi sonuçlanmayacak. Ama her zor süreç bize kendimizle, insanlarla ve hayatla ilgili yeni bir şey öğretebilir.

Unutmamak gerekir ki hayatın güzel zamanlarında mutlu olmak bir beceridir; zor zamanlarında kendimizi kaybetmeden yolumuza devam edebilmek ise gerçek bir ustalıktır.

Sevgi ile kalın .