Next
ŞIRNAK AJANS- Şırnak’ın Cizre ilçesinde, Melayê Cizîrî’nin edebî ve düşünsel mirasının ele alındığı panelde konuşan araştırmacı yazar Abdülaziz Bilge, büyük şairin eserlerinin anlaşılması için Kürtçenin ve edebiyatının geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Bilge, kaybolan Kürtçe eserlerin ortaya çıkarılması çağrısında da bulundu.
Şırnak’ın Cizre ilçesinde, Kürt edebiyatının önemli isimlerinden Melayê Cizîrî’yi anmak ve düşünce dünyasını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla tarihi Kırmızı Medrese’de (Medresa Sor) panel düzenlendi.
Banga Hak Dergisi tarafından bu yıl ikincisi gerçekleştirilen programda, Melayê Cizîrî’nin hayatı, eserleri, şiir anlayışı ve Kürt edebiyatındaki yeri ele alındı. Akademisyenler, araştırmacılar ve edebiyatseverlerin katıldığı programda, büyük şairin yüzyıllar öncesinden günümüze ulaşan edebî ve düşünsel mirası değerlendirildi.
Şırnak Ajans Koordinatörü Halil Azizoğlu’nun program kapsamında gerçekleştirdiği röportajda araştırmacı yazar Abdülaziz Bilge, Melayê Cizîrî’nin düşünce dünyasına, Kürt dilinin edebî zenginliğine ve kayıp eserlerin gün yüzüne çıkarılmasının önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Melayê Cizîrî bütün dünyaya mal olmuş bir şahsiyettir”
Cizre'nin tarih, kültür, medeniyet ve edebiyatı üzerine araştırmalar yaptığını belirten Bilge, panelin ikinci kez düzenlenmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek bu tür çalışmaların süreklilik kazanması gerektiğini söyledi.
Melayê Cizîrî’nin yalnızca Cizre’nin değil, bütün dünyanın ortak edebî değerlerinden biri olduğunu ifade eden Bilge, şairin düşüncelerinin sevgi ve aşk ekseninde şekillendiğini belirtti.
Bilge, Melayê Cizîrî’nin düşünce dünyasının günümüzde de insanlığın ihtiyaç duyduğu önemli mesajlar barındırdığını kaydederek, onun fikirlerinin farklı platformlarda ele alınması ve dünyaya tanıtılması gerektiğini vurguladı.
Bediüzzaman Said Nursi’nin Mevlana Celaleddin Rumi, Molla Cami ve Melayê Cizîrî’yi aşk makamları bakımından aynı mertebede değerlendirdiğine dikkat çeken Bilge, Melayê Cizîrî’nin Kürt edebiyatı ve kültüründeki önemine işaret etti.
“Melayê Cizîrî’yi anlamak için Kürtçemizi geliştirmeliyiz”
Melayê Cizîrî’nin Divan’ını Kürtçe kaleme aldığını hatırlatan Bilge, şairin düşüncelerini anlayabilmek için Kürtçenin yanı sıra edebiyat ve tasavvuf alanında da bilgi sahibi olunması gerektiğini söyledi.
Kürtçenin köklü ve edebî bir dil olduğunu vurgulayan Bilge, dilin varlığını ve zenginliğini tartışmak yerine bilimsel araştırmalara, edebî çalışmalara ve üretime ağırlık verilmesi gerektiğini ifade etti.
Sakarya Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunu olduğunu belirten Bilge, Kürtçenin Hint-Avrupa dil ailesi içerisinde yer aldığını hatırlatarak, dilin tarihsel ve bilimsel temellerinin ortada olduğunu dile getirdi.
Bilge, “Kendimizi birilerine bir şeyleri ispat etmek için yormamalıyız. Vaktimizi dilimiz üzerinde çalışmalar yaparak, araştırmalarımızı derinleştirerek ve dilimizi daha ileri bir seviyeye taşıyarak değerlendirmeliyiz. Edebî bir dilimiz var ve bu dilin sahipsiz kalmaması gerekiyor.” dedi.
Kürt edebiyatının önemli isimleri Melayê Cizîrî, Ehmedê Xanî, Feqiyê Teyran ve Melayê Bateyî’nin bu dilin zenginliğini ortaya koyan önemli şahsiyetler olduğunu belirten Bilge, geçmişten devralınan kültürel mirasa daha fazla sahip çıkılması gerektiğini kaydetti.
“Cizre aşk, edebiyat ve sevgiyle anılmalı”
Röportajda Cizre’nin geçmişte daha çok siyaset, tartışma ve çatışmalarla gündeme geldiğine değinilerek, ilçenin bundan sonraki süreçte aşk, edebiyat ve sevgiyle anılmasının önemine ilişkin değerlendirmede bulunuldu.
Bu düşünceye katıldığını belirten Bilge, Cizre’nin tarihî ve kültürel kimliğinin ön plana çıkarılması gerektiğini ifade etti.
Kayıp Kürtçe eserler için çağrıda bulundu
Röportajın dikkat çeken başlıklarından biri de geçmişte kaleme alınan ancak günümüze ulaşmayan Kürtçe eserler oldu.
Dedesi, Cizre eski müftüsü Molla Mahmut Bilge’nin Melayê Cizîrî’nin Divan’ı üzerine şerhler hazırladığını, şiirlerine tahmis ve terbiye çalışmaları yaptığını anlatan Abdülaziz Bilge, dedesinin Bediüzzaman Said Nursi’nin üslubundan hareketle Divan üzerine kapsamlı bir şerh yazmayı amaçladığını, hatta bu çalışmayı kaleme aldığını söyledi.
Ancak söz konusu eserin bugün aileye ulaşmadığını belirten Bilge, Molla Mahmut Bilge’nin Kürtçe kaleme aldığı çok sayıda çalışmanın da kaybolduğunu ifade etti.
Şırnak Ajans aracılığıyla izleyicilere çağrıda bulunan Bilge, kayıp eserlerin herhangi bir kütüphanede, özel koleksiyonda veya sahaflarda bulunabileceğini belirterek, bu eserleri gören ya da hakkında bilgi sahibi olanların paylaşımda bulunmasını istedi.
Bilge, geçmişte yaşamış âlimlerin ve edebiyatçıların bıraktığı eserlerin araştırılması, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini vurgulayarak, kültürel mirasa sahip çıkmanın önemine dikkat çekti.
Program kapsamında gerçekleştirilen röportaj, Melayê Cizîrî’nin mirasının yaşatılması, Kürtçenin edebî birikiminin geliştirilmesi ve kayıp eserlerin gün yüzüne çıkarılması yönündeki çağrılarla sona erdi.
