SAMER Saha Araştırmaları tarafından 14-21 Haziran 2026 tarihleri arasında 18 ilde çevrim içi olarak gerçekleştirilen kamuoyu araştırmasının sonuçları açıklandı. Diyarbakır, İstanbul, İzmir, Van, Ankara, Mardin, Muş, Batman, Şanlıurfa, Şırnak, Muğla, Bingöl, Gaziantep, Malatya, Mersin, Bursa, Adana ve Artvin'den toplam 908 kişinin katıldığı araştırma, barış sürecine ilişkin toplumsal beklentileri ve kaygıları ortaya koydu.
Araştırmaya göre katılımcıların büyük çoğunluğu sürecin ilerleyebilmesi için kapsamlı demokratik ve hukuki reformların hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyor. En fazla destek gören düzenlemeler arasında anadilde eğitim hakkının tanınması, kayyım uygulamalarının kaldırılması veya sınırlandırılması, ifade ve örgütlenme özgürlüğünün güvence altına alınması, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve anayasal reformlar yer aldı.
Ankette, anadilde eğitim hakkına "kesinlikle katılıyorum" diyenlerin oranı yüzde 86,2 olurken, kayyım uygulamalarının kaldırılmasını destekleyenlerin oranı yüzde 85,6, ifade ve örgütlenme özgürlüğünün genişletilmesini destekleyenlerin oranı ise yüzde 84,8 olarak ölçüldü.
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri ise reformlara verilen desteğe rağmen süreci yöneten siyasi aktörlere duyulan güvenin düşük seviyede kalması oldu. Katılımcıların önemli bir bölümü, mevcut yasama döneminde gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirileceğine inanmadığını belirtirken, hükümetin süreci ilerletecek siyasi iradeyi göstermeyeceği yönündeki görüşlerin yaygın olduğu görüldü.
"Sürecin ilerlemesinin önündeki en büyük engel nedir?" sorusuna verilen yanıtlarda yüzde 28,7 ile hükümet içindeki siyasi irade eksikliği ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 11,9 ile devlet kurumlarının tutumu, yüzde 10,5 ile tarafların talep ve hedef farklılıkları, yüzde 10,3 ile medyanın ayrıştırıcı dili ve yüzde 9,7 ile halkın sürecin dışında tutulması izledi.
Tüm çekincelere rağmen araştırma sonuçları, toplumun önemli bir kesiminin sürece ilişkin umutlarını koruduğunu da gösterdi. Katılımcıların yüzde 52,9'u sürecin olumlu sonuçlanabileceğini belirtirken, yüzde 47,1'i ise başarılı olacağına inanmadığını ifade etti.
Araştırmada ayrıca son dönemde kamuoyunda tartışılan yasal düzenlemeleri olumlu veya çok olumlu değerlendirenlerin oranı yüzde 68,4 olarak kaydedildi. Olumsuz görüş bildirenlerin oranı ise yüzde 12,8'de kaldı.
SAMER Saha Araştırmaları'nın değerlendirmesinde, toplumda barış, demokratikleşme ve hak temelli reformlara yönelik güçlü bir talep bulunduğu vurgulanırken, bu desteğin kalıcı güvene dönüşebilmesi için somut adımların atılması ve belirsizliklerin giderilmesi gerektiği ifade edildi.
