Next
ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’taki askeri misyonu 30 Eylül itibarıyla sona erdi. Çekilme kapsamında ABD güçleri Irak’ın yanı sıra Federe Kürdistan Bölgesi’nden de ayrılırken, Bağdat yönetimi süreci egemenlik açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor. Erbil yönetimi ise özellikle hava savunması ve güvenlik konusunda endişelerini dile getiriyor.
ABD ile Bağdat arasında 2024’te varılan anlaşma doğrultusunda yürütülen çekilmenin son aşaması Erbil’deki ABD askeri varlığını da kapsadı. Böylece 2003’te başlayan ve 2014’te DAİŞ’e karşı uluslararası koalisyon kapsamında yeniden şekillenen ABD’nin Irak’taki askeri varlığı sona erdi.
Bağdat çekilmeyi egemenlik adımı olarak görüyor
Irak yönetimi, yabancı askeri güçlerin ülkeden ayrılmasını devletin güvenlik sorumluluğunu daha fazla üstleneceği yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriyor. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci de koalisyon misyonunun sona ermesinin uluslararası ortaklarla güvenlik iş birliğinin tamamen bitmesi anlamına gelmediğini, ilişkilerin ikili iş birlikleri üzerinden devam edeceğini açıkladı.
Erbil’in en önemli gündemi hava savunması
Federe Kürdistan Bölgesi yönetimi ise çekilmenin hava savunma sistemleri açısından oluşturabileceği boşluğa dikkat çekiyor.
Kürdistan Bölgesi Peşmerge Bakanlığı, 28 Eylül’de yaptığı açıklamada ABD güçlerinin bölgeden ayrılmasının alternatif bir hava savunma sistemi kurulmadan gerçekleşmesinin endişe verici olduğunu bildirdi. Bakanlık, bölge hava sahasının Irak’ın ulusal hava sahasının bir parçası olduğunu ve gelecekteki hava tehditlerine karşı sorumluluğun Bağdat yönetiminde bulunduğunu belirtti.
Bölgede güvenlik tartışması
ABD’nin çekilmesinin ardından Irak’ın güvenlik kapasitesi, DAİŞ hücreleri ve İran’a yakın silahlı grupların oluşturabileceği riskler yeniden tartışılmaya başlandı. Reuters’ın değerlendirmesine göre, ABD’nin sağladığı istihbarat ve gözetleme desteğinin sona ermesi DAİŞ’in yeniden güç kazanabileceği yönündeki endişeleri artırıyor.
Federe Kürdistan Bölgesi yönetimi de son aylarda bölgenin füze ve insansız hava aracı saldırılarından etkilendiğine dikkat çekiyor. Peşmerge Bakanlığı, son dönemde bölgeye binden fazla füze ve İHA saldırısı gerçekleştirildiğini bildirdi.
Peşmerge güçlerinin durumu
Çekilme sürecinde Peşmerge güçlerinin Irak güvenlik sistemi içerisindeki konumu da öne çıkan başlıklardan biri oldu. Peşmerge Bakanlığı, Irak ordusuyla anayasal ve güvenlik temelli koordinasyonun sürdürüleceğini açıklarken, bölgenin gelecekte karşılaşabileceği tehditlere karşı hazırlıklı olduğunu bildirdi.
ABD’nin Irak’taki askeri misyonunun sona ermesiyle birlikte Bağdat’ın ülke genelindeki güvenliği sağlama kapasitesi, Erbil’in güvenlik ihtiyaçları ve merkezi hükümet ile Federe Kürdistan Bölgesi arasındaki ilişkiler yeni dönemin temel başlıkları arasında yer alacak.
