ŞIRNAK AJANS-Irak, bölgedeki çatışmaların enerji sektörüne etkisi nedeniyle son yılların en ciddi ekonomik darboğazlarından biriyle karşı karşıya kaldı. Petrol ihracatında yaşanan keskin düşüş, ülkenin bütçe gelirlerini önemli ölçüde azaltırken, kamu harcamaları ve maaş ödemeleri üzerinde de baskı oluşturdu.
Ekonomideki daralmanın temel nedenlerinden biri olarak, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatında yaşanan aksaklıklar gösteriliyor. Irak gelirlerinin büyük bölümünü oluşturan petrol ihracatındaki gerileme, devlet kasasına giren kaynaklarda ciddi kayıplara yol açtı.
Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) verilerine göre, ocak ayında yaklaşık 6,4 milyar dolar seviyesinde bulunan petrol gelirleri nisan ayında 1,08 milyar dolara kadar düştü. Bu tablo, ülkenin petrol kaynaklı gelirlerinde yaklaşık yüzde 84 oranında azalma yaşandığını ortaya koydu.
Elde edilen gelirin yaklaşık 1,3 trilyon Irak dinarında kalması, aylık 9,6 trilyon dinarlık kamu harcaması ihtiyacının oldukça altında kaldı. Sadece memur maaşları için gereken 7,4 trilyon dinarlık kaynağın dahi karşılanamaması, hükümeti yeni finansman arayışlarına yöneltti.
Bağdat’tan aktarılan bilgilere göre, federal hükümetin haziran ayı ödemelerinde nisan ayı gelirlerini esas alması nedeniyle memur, emekli ve sosyal yardım ödemelerinde kısa süreli gecikmeler yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu Üyesi Cemal Koçer ise krizin aşılması için hükümetin elindeki seçeneklerin sınırlı olduğunu belirtti. Değerlendirmelere göre, merkez bankası rezervlerinin kullanılması ve yüzde 8 ila yüzde 15 faiz oranlarıyla orta vadeli tahvil ihraç edilmesi üzerinde duruluyor.
Öte yandan, ekonomik istikrarı sağlamak amacıyla uzun vadeli yeni bir yatırım modeli de gündemde bulunuyor. Planlanan sisteme göre, 300 ila 600 milyar dolar büyüklüğünde bir yatırım fonu oluşturulması ve kamu projelerinin doğrudan nakit ödeme yerine uzun vadeli işletme hakkı devri veya farklı finansman modelleriyle özel sektöre sunulması hedefleniyor.
