Almanya Parlamentosu Milletvekili ve Cizreli siyasetçi Seyran Papo, Ankara’da düzenlenen Cizreliler Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği açılış programına katıldı.
Programda konuşan Papo, Kürt müziği ve dengbêj geleneğinin unutulmaz ismi Mihemed Arifê Cizrawî’nin (Mehmet Arif Cizravi) mezarının Cizre’ye getirilmesi yönünde girişimlerin başlatılması gerektiğini söyledi.
Papo, Cizrawî’nin Kürt kültürü açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, “Böylesine değerli bir sanatçının memleketinde anılması ve mezarının Cizre’ye taşınması, hem kültürel mirasımıza sahip çıkmak hem de genç kuşaklara örnek olmak açısından büyük anlam taşıyor” dedi.
Mihemed Arifê Cizrawî kimdir?
Kürt halk müziğinin unutulmaz sesi ve dengbêj geleneğinin en güçlü temsilcilerinden biri olan Mihemed Arifê Cizrawî, 1912 yılında Cizre’de dünyaya geldi. Müziğe olan ilgisi, sesiyle çevresinde hayranlık uyandıran annesi Edla Hanım’dan etkilendi. Küçük yaşta müzikle tanışan Cizrawî, dönemin önemli isimlerinden Celila Elî’den temel müzik eğitimi aldı.
Henüz 12 yaşındayken, 1924 yılında başlayan Şeyh Said Hareketi sırasında arkadaşlarıyla birlikte yakalandı. Aynı dönemde ayaklanmayı desteklediği gerekçesiyle Kürt Teali Cemiyeti Reisi Seyyid Abdülkadir ve arkadaşları İstanbul’da tutuklanarak Diyarbakır’a getirildi. Yargılamalar sonucunda Seyyid Abdülkadir ve beş arkadaşı 27 Mayıs 1925’te idam edildi. Cizrawî ise yaşının küçük olması nedeniyle idamdan kurtuldu, ancak 4 yıl boyunca cezaevinde kaldı.
Zor şartlara rağmen sanatından vazgeçmeyen Cizrawî, 1934-1935 yılları arasında dönemin ilk Kürt kadın sanatçısı Meryem Xan ile birlikte Bağdat’ta “Ebul Kelb Kampanyası” kapsamında birçok plak kaydı gerçekleştirdi. Bu çalışmalar, Kürt müziği tarihinde ilk profesyonel kayıtlar arasında yer aldı.
Cizrawî, 1949-1972 yılları arasında Bağdat Radyosu Kürtçe Servisinde görev yaparak Kürt halk ezgilerinin kayıt altına alınmasına öncülük etti. Bu dönemde 300’ün üzerinde derleme ve beste kaydetti.
Tüm yaşamı boyunca sürgün, yoksulluk ve siyasi baskılarla mücadele eden sanatçı, yaşamının son yıllarını Irak’ta geçirdi. 1986 yılında 74 yaşındayken Bağdat’ta hayatını kaybeden Mihemed Arifê Cizrawî, Duhok’ta toprağa verildi.
