Next
ŞIRNAK AJANS- Yaz aylarını yüksek rakımlı yaylalarda geçiren koçer aileler, havaların soğumasıyla birlikte sürüleriyle kışlaklara dönmeye başladı. İlkbaharda ovalardan dağlara uzanan yolculuk, sonbaharda bu kez tersine dönüyor.
Yüzyıllardır devam eden koçer kültüründe yılın ikinci büyük göçü başladı. Yaz boyunca Şırnak, Hakkâri, Van ve çevresindeki yüksek yaylalarda hayvanlarını otlatan aileler, ekim ayıyla birlikte daha sıcak bölgelere doğru yola çıkıyor.
Koçerlerin yıllık göç takvimi hava şartlarına göre değişse de genellikle nisan-mayıs aylarında kışlaklardan yaylalara çıkış başlıyor. Haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarının önemli bölümü yüksek yaylalarda geçiriliyor. Eylül sonu ve ekim aylarında gecelerin soğuması, otlakların azalması ve kar ihtimalinin artmasıyla dönüş hazırlıkları yapılıyor.
Ekim ve kasım aylarında sürüler, Şırnak’ın Cizre, Silopi ve İdil çevresindeki daha düşük rakımlı kışlaklara ulaşıyor. Aileler burada yaklaşık beş ay geçiriyor. İlkbaharın gelişiyle aynı yolculuk yeniden başlıyor.
GÖÇÜN TAKVİMİNİ HAVA VE OT BELİRLİYOR
Koçerler için kesin bir göç tarihi bulunmuyor. Karın erimesi, yağışlar, sıcaklık, su kaynakları ve meralardaki otun durumu hareket zamanını belirliyor.
Yazın ovalarda sıcaklık yükselip otlaklar kururken yüksek yaylalar sürüler için serin ve verimli alanlara dönüşüyor. Sonbaharda ise yüksek kesimlerde sıcaklık hızla düşünce koçerler yeniden ovalara iniyor.
Bazı ailelerin yüzlerce kilometrelik göçü haftalar sürüyor. Sürüler yol boyunca otlatılıyor, uygun noktalarda çadırlar kuruluyor ve ertesi gün yolculuk devam ediyor.
YAYLALAR SESSİZLEŞİYOR, KIŞLAKLAR CANLANIYOR
Koçerlerin dönüşüyle yaz boyunca koyun sesleri ve çadırlarla hareketlenen yüksek yaylalar sessizliğe bürünürken Cizre, Silopi ve İdil çevresindeki kışlaklarda yeni bir yaşam başlıyor.
Çadırlar kuruluyor, ağıllar hazırlanıyor, sürüler kışa hazırlanıyor. Ardından kuzulama dönemi geliyor.
İlkbaharda ovadan dağa, sonbaharda dağdan ovaya… Koçerlerin yüzyıllardır süren göç takvimi, bugün de Mezopotamya’nın dağları ile ovaları arasında yaşamaya devam ediyor.
