Next
Şırnak Ajans köşe yazarı, araştırmacı-yazar Metin Rastdil’in 12 yıllık saha araştırmalarına dayanan ikinci kitabı “Kayıp Tarihin Peşinde” yayımlandı. İlk kitabı “Gurkêl Okulu”nda Gurkêl Kalesi ve bölgenin tarihsel hafızasını ele alan Rastdil, yeni eserinde Urartu coğrafyasındaki az bilinen kalelerden unutulmuş antik yerleşimlere, su altında kalan şehirlerden tarihsel mücadelelere uzanan geniş bir araştırmayı okuyucuyla buluşturdu.
İlk kitap Gurkêl ile başlayan tarih yolculuğu genişledi
Şırnak’ın Uludere ilçesinde doğan ve 2015 yılından bu yana bölgenin tarihsel ve kültürel mirası üzerine çalışmalar yürüten Metin Rastdil, yeni kitabı “Kayıp Tarihin Peşinde” ile yıllara yayılan araştırmalarını bir araya getirdi. Rastdil, 2023 yılında yayımlanan ilk kitabı “Gurkêl Okulu”nun ardından ikinci eseriyle bölgenin geçmişine ilişkin araştırmalarını daha kapsamlı bir çerçeveye taşıdı.
İlk kitabı “Gurkêl Okulu”, Gurkêl Kalesi merkezli tarihsel anlatıların yanı sıra Botan, Gutî, Urartu, Hubuşkia ve Medya coğrafyasına ilişkin konuları ele alıyordu. Eserde terk edilmiş köyler, eski kaleler, tarihsel olaylar ve kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılar üzerinden bölgenin kültürel hafızasına dikkat çekiliyordu.
Rastdil, Şırnak Ajans’ta yayımlanan köşe yazılarında da Gurkêl Mirliği’nin tarihi, eski yerleşimler ve sözlü tarih üzerine araştırmalarını okuyucularla paylaşıyor. Gurkêl Kalesi çevresinde anlatılan menkıbelerden Osmanlı arşivlerinde yer alan kayıtlara kadar farklı kaynakları ele alan yazar, yerel tarihin yalnızca anlatılardan ibaret olmadığını, yazılı belgelerle de araştırılması gerektiğini vurgulayan çalışmalar yürütüyor
Yeni kitapta 146 dipnot ve kaynakça bulunuyor
Rastdil’in yeni kitabı “Kayıp Tarihin Peşinde”, ilk eserinden araştırma yöntemi ve kaynak kullanımı bakımından ayrılıyor. “Gurkêl Okulu” 38 dipnot ve kaynakçayla tarihsel anlatı türünde hazırlanırken, yeni kitap 146 dipnot ve kaynak içeriğiyle akademik tarih kategorisinde yer alıyor.
On iki yıllık saha araştırmalarına dayanan eserde, araştırmacının yerinde yaptığı incelemeler ile tarihsel kaynaklardan elde edilen bilgiler bir araya getiriliyor. Kitap, yalnızca bilinen tarihî merkezleri değil, zaman içinde terk edilen, unutulan veya su ve toprak altında kalan yerleşimleri de inceleme konusu yapıyor.
Urartu coğrafyasındaki kaleler ve antik yerleşimler mercek altında
“Kayıp Tarihin Peşinde”nin öne çıkan başlıkları arasında Van çevresindeki az bilinen tarihî yapılar bulunuyor. Kitapta Zivistan ve Zêrînok kaleleri ile Aralezk’in tarihine yer verilirken, Urartu ve Asur arasındaki yüzyıllara yayılan mücadele de tarihî belgelere dayalı olarak ele alınıyor.
Eser, dağların zirvelerinde terk edilmiş kalelerden geçmişte insanların yaşadığı antik yerleşimlere, zamanla unutulan şehirlerden su altında kalan tarihî izlere kadar geniş bir coğrafyanın izini sürüyor.
Rastdil’in araştırmasının dikkat çeken yönlerinden biri de tarihsel mirası yalnızca büyük ve bilinen antik kentlerle sınırlamaması. Günümüzde yaşamın sürdüğü bazı köylerin geçmişinin de binlerce yıl öncesine uzanabileceği, dağ, ova, nehir ve yerleşim adlarının tarihsel kaynaklarda araştırılmasının geçmişe ilişkin önemli bilgiler sunabileceği üzerinde duruluyor.
Bölgenin tarihindeki boşluğa katkı sunmayı amaçlıyor
Metin Rastdil, bölgenin tarihsel coğrafyasında yeterince araştırılmamış, arka planda kalmış ve tanınmayan çok sayıda antik yerleşim ile tarihî eser bulunduğuna dikkat çekiyor. Yazar, kitabıyla bu mirası daha görünür kılmayı ve bölge tarihine ilişkin akademik çalışmalardaki boşluğun doldurulmasına katkı sunmayı amaçladığını belirtiyor.
“Kayıp Tarihin Peşinde”, bu yönüyle yalnızca geçmişte yaşanan olayları anlatan bir kitap olmanın ötesinde, yaşanılan coğrafyanın tarihsel birikiminin araştırılması ve korunması gerektiğine ilişkin bir çağrı niteliği taşıyor.
Gurkêl Okulu ile başlayan araştırma yolculuğunu yeni eseriyle sürdüren Rastdil, unutulmuş kalelerin, kayıp şehirlerin ve antik yerleşimlerin izini sürerek bölgenin tarihsel hafızasını gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyor.
