ŞIRNAK AJANS-Yapay zeka ile hazırlanan “Kurmancî Here Gulê” adlı parça, milyonlarca insanı Kürtçe bir şarkı etrafında buluşturdu.
Hikâye, Stuttgart’ta kırmızı ışıkta bekleyen bir araçta başladı. Kürdistanlı ve Eritreli iki genç, kendi ürettikleri şarkıyı dinlerken Luam Mesfin’in çektiği video TikTok’ta paylaşıldı. Saatler içinde on binleri aşan izlenmeler, kısa sürede yüz binlere ulaştı ve şarkı sosyal medyada hızla yayıldı.
Kısa sürede bir fenomene dönüşen parça, daha önce Kürtçe duymamış milyonlarca insanı bu dille tanıştırdı. Sokaklarda, arabalarda ve sosyal medyada paylaşılan videolarla “Kurmancî” kelimesi küresel ölçekte yaygınlaştı.
Şarkının dikkat çeken yönlerinden biri ise sesi oldu. Parçada yer alan “Hîva” isimli sanatçı gerçekte var değil. Hîva, haftalar süren çalışmalar sonucu oluşturulmuş bir yapay zeka karakteri.
Projeyi hayata geçiren isimlerden Luam Mesfin, amaçlarının “duyulmayan kültürlere ses vermek” olduğunu söyledi. Mesfin ve arkadaşı Barış Korkmaz (Paix), haftalar süren çalışmalarla özgün bir ses yakalamaya çalıştıklarını belirtti. Mesfin, “Hîva’nın sesini duyduğumuzda aradığımız ruhu bulduğumuzu anladık” dedi.
Profesyonel müzisyen olan Paix ise projede perde arkasında kalmayı tercih ediyor. Yüzünü maske ile gizleyen Paix, bunun sadece bir tercih değil, aynı zamanda halkının yaşadığı acıların bir sembolü olduğunu ifade etti. “Barış sağlanana kadar yüzümü göstermeyeceğim” diyen Paix, mesajının kimliğinden daha önemli olduğunu vurguladı.
Projede yapay zekanın yalnızca bir araç olduğunu belirten ekip, müziğin asıl ruhunun insan emeğinden geldiğini savundu. Paix, melodilerin büyük bölümünü kendisinin bestelediğini ve bağlama (tembur) gibi enstrümanları aktif şekilde kullandığını söyledi.
Sanatçının kullandığı temburun ise ayrı bir hikâyesi var. 40 yılı aşkın geçmişe sahip enstrümanın, vefat eden babasına ait olduğunu belirten Paix, Kürt dili ve kültürünü yaşatma hedefini dile getirdi.
Öte yandan yapay zekanın müzikteki rolü tartışma konusu olmaya devam ediyor. Besteci Karzan Mahmud, sanatın özünde insan duygusu olduğunu vurgulayarak yapay zekanın henüz bu ruhu tam yansıtamadığını söyledi. Sanatçı Şahzad Hemeceza ise teknolojinin doğru kullanıldığında fırsat sunduğunu ancak bilinçsiz kullanımın müzikal kaliteyi düşürebileceğini ifade etti.
Projeyi yürüten ekip, önümüzdeki günlerde “Zindan û Jiyan” adlı yeni parçalarını yayımlamaya hazırlanıyor.
