ŞIRNAK AJANS-Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun verdiği karar doğrultusunda, tarım ürünlerinden yapılan prim kesintilerinin SGK kayıtlarına aktarılmamış olması, sigorta başlangıcının kabul edilmesine engel sayılmayabilecek.
Sosyal güvenlik başyazarı İsa Karakaş tarafından değerlendirilen kararın merkezinde ise 1994 yılına dayanan dikkat çekici bir dava yer alıyor.
Prim Kesildi, SGK’ya Yatırılmadı
Dosyaya göre bir çiftçi, 1994 yılında sattığı 3 bin 500 kilogram pamuk karşılığında aldığı ödeme sırasında ürün bedelinden sosyal güvenlik primi kesildiğini gösteren makbuzu mahkemeye sundu. Çiftçi, bu kesintinin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesini ve böylece EYT kapsamına alınmayı talep etti.
Çünkü sigorta başlangıcının 8 Eylül 1999 öncesi kabul edilmesi halinde yaş şartı olmadan emeklilik hakkı doğabilecek. Aksi durumda ise vatandaşın 60 yaşını beklemesi gerekecek.
Yerel Mahkeme Çiftçiyi Haklı Buldu
İlk derece mahkemesi, sosyal güvenlik hakkının anayasal bir hak olduğuna dikkat çekerek çiftçinin lehine karar verdi. Mahkemeye göre, ürün bedelinden prim kesintisi yapılmış olması vatandaşın sigortalı olma iradesini açık şekilde ortaya koyuyor.
Mahkeme ayrıca SGK’nın, yapılan kesintiyi esas alarak kişiyi resen sigortalı olarak tescil etmekle yükümlü olduğunu belirtti.
İstinaf Mahkemesi Kararı Bozdu
Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu kararı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi ise kesilen primin SGK hesaplarına aktarılmadığını gerekçe göstererek yerel mahkemenin kararını bozdu.
Mahkeme, şirketin yaptığı kesintiyi SGK’ya yatırmaması halinde geçmişe dönük hizmet tespiti yapılamayacağını savundu.
Yargıtay’dan Emsal Niteliğinde Değerlendirme
Dosyanın temyize gitmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi devreye girdi. Daire, eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle kararı bozarken, kesintinin SGK kayıtlarına geçmemesinin tek başına sigorta tesciline engel olmayacağını vurguladı.
Dosyanın son durağı olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ise dikkat çeken bir karara imza attı.
Kurul kararında;
• Vatandaşın, kesilen primin SGK’ya yatırılıp yatırılmadığını denetleme yükümlülüğü olmadığı,
• Prim kesintisini yapıp SGK’ya aktarmayan şirketlerin sorumlu tutulması gerektiği,
• SGK’nın gerekli denetimleri yapma yetki ve sorumluluğuna sahip olduğu,
• Vatandaşın prim kesintisine onay vermesiyle birlikte sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini ortaya koyduğu ifade edildi.
Kararda ayrıca, “Primin SGK kayıtlarına geçmemiş olması sigorta tesciline engel değildir” değerlendirmesine yer verildi.
Binlerce Kişi İçin Yeni Umut
Kararın özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde adına tarım ürünü satışlarından prim kesintisi yapılan vatandaşlar açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor.
Elinde prim kesintisini gösteren makbuz veya belge bulunan birçok kişinin, bu karar doğrultusunda EYT kapsamında emeklilik hakkı için dava açabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre karar, yıllardır mağduriyet yaşayan tarım emekçileri açısından emsal teşkil edebilecek nitelikte bulunuyor.
