ŞIRNAK AJANS- Aralarında Şırnak Barosu’nun da bulunduğu 78 baro, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yargıda yapay zekâ kullanımına ilişkin açıklamalarının ardından ortak bildiri yayımladı. Barolar, savunma hakkının teknolojiye devredilemeyeceğini belirterek, hukuk hizmetlerinin insan muhakemesi ve vicdani değerlendirme ile yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye genelinde faaliyet gösteren 78 baro, yargı süreçlerinde yapay zekâ kullanımına yönelik tartışmalar üzerine dikkat çeken ortak bir açıklama yayımladı. Şırnak Barosu’nun da imzacılar arasında yer aldığı bildiride, savunma hakkının ve adil yargılanma ilkesinin yapay zekâ uygulamalarıyla zedelenemeyeceği ifade edildi.
Barolar tarafından yapılan açıklamada, teknolojik gelişmelerin yargı süreçlerini destekleyici bir araç olarak değerlendirilebileceği ancak avukatlık mesleğinin yerine geçecek veya savunma hakkını sınırlayacak şekilde kullanılmasının kabul edilemeyeceği belirtildi.
“Savunma Hakkı Temel Bir Güvencedir”
Ortak bildiride, bağımsız ve tarafsız yargının en önemli unsurlarından birinin etkin savunma hakkı olduğu vurgulandı. Savunma hakkının yalnızca teknik veri işleme süreçlerine indirgenemeyeceği ifade edilerek, hukuki süreçlerin somut olaylara göre şekillenen vicdani değerlendirme, etik sorumluluk ve insan muhakemesi gerektirdiği kaydedildi.
Açıklamada, “Hak arama hürriyeti ve savunma dokunulmazlığı, algoritmik sınırlarla daraltılamayacak anayasal güvencelerdir” denildi.
Şırnak Barosu da Destek Verdi
Türkiye’nin birçok ilinden baronun katıldığı ortak açıklamaya Şırnak Barosu da destek verdi. Bölgede hukuk devleti ilkesi, adalete erişim ve savunma hakkı konusunda aktif çalışmalarıyla bilinen Şırnak Barosu’nun da bildiride yer alması dikkat çekti.
Şırnak Barosu’nun imzası, kentte görev yapan avukatlar ile yurttaşların adil yargılanma hakkına verilen önemin göstergesi olarak değerlendirildi.
“Yapay Zekâ Avukat Yaklaşımı Sakıncalıdır”
Barolar, yapay zekânın vatandaşlara doğrudan hukuki danışmanlık sunması veya avukat desteği olmadan hukuk hizmeti verilmesi anlayışına da tepki gösterdi. Açıklamada, “Yapay zekâ hâkim” anlayışı ne kadar hukuk mantığına aykırıysa, “yapay zekâ avukat” yaklaşımı da aynı ölçüde sakıncalıdır” ifadelerine yer verildi.
Uzmanlar da hukuk alanında verilecek kararların yalnızca matematiksel verilerle değil; insan yaşamı, özgürlükler ve toplumsal vicdan dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Öncelik Reform ve Altyapı Olmalı
Barolar açıklamalarında, yargının gerçek ihtiyaçlarının teknolojik dönüşüm tartışmalarından farklı olduğuna dikkat çekti. Buna göre önceliğin;
• Bağımsız savunmanın güçlendirilmesi,
• Hâkim ve savcı niteliğinin artırılması,
• Liyakat esaslı reformların hayata geçirilmesi,
• Yargılamayı hızlandıracak teknik altyapının geliştirilmesi,
• Adliye binalarında fiziki ve hukuki koşulların iyileştirilmesi
olması gerektiği ifade edildi.
Kararlılık Mesajı
78 baro, ortak açıklamanın sonunda savunma makamının zayıflatılmasına, mesleki yetkilerin daraltılmasına ve hukuk hizmetlerinin mekanik bir yapıya indirgenmesine yönelik tüm girişimlere karşı hukuki ve kurumsal mücadeleyi sürdüreceklerini duyurdu.
Şırnak Barosu’nun da imza attığı ortak bildiri, hukuk çevrelerinde geniş yankı uyandırırken, yapay zekâ ile adalet sistemi arasındaki sınırların önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılacağı değerlendiriliyor.
