ŞIRNAK AJANS-Kürt sorununun çözümüne yönelik yürütülen Barış Süreci kapsamında hazırlanan "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin içeriği ortaya çıktı. Toplam 12 maddeden oluşan düzenlemede, silahsızlanmanın tespit ve teyit sürecinden başvuru şartlarına, soruşturma ve infazların ertelenmesinden izleme mekanizmasına kadar birçok başlık yer alıyor. Teklifte, Abdullah Öcalan ile 1 Haziran 2005'ten önce müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan işlem gören kişiler kapsam dışında bırakılıyor.
Silahsızlanma Güvenlik Kurumları Tarafından Tespit Edilecek
Teklifte, örgütün tüm yapılanmalarıyla birlikte fiili varlığını sona erdirdiğinin ve silahsızlanmanın tamamlandığının öncelikle güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi öngörülüyor. Bu tespitin ardından sürecin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi şartı getiriliyor.
Hangi Suçlar Düzenleme Kapsamında Yer Alıyor?
Kanun teklifi; PKK/KCK'yi kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma ile örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçları kapsıyor. Ayrıca, örgüt lehine işlenen ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilen suçlar da düzenleme içinde yer alıyor.
Kasten Öldürme ve 2005 Öncesi Bazı Suçlar Hariç Tutuluyor
Teklifte önemli istisnalar da bulunuyor. Buna göre örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar düzenlemenin kapsamı dışında bırakılıyor.
Başvurular Savcılıklara Yapılabilecek
Kanundan yararlanmak isteyenlerin başvurularını bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak yapabilecekleri belirtiliyor. Değerlendirme ise mevcut soruşturma ve kovuşturmayı yürüten merciler tarafından gerçekleştirilecek.
Soruşturma ve Davalarda Erteleme Düzenlemesi
Teklife göre, üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, daha ağır cezalarda ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Verilecek kararlara karşı iki hafta içinde itiraz edilebilecek.
Erteleme kararı verilen dosyalarda tutuklama veya adli kontrol tedbirlerinin şartları ortadan kalkarsa bu tedbirler kaldırılacak. İstinaf ya da temyiz incelemesindeki dosyalarda ise bozma kararı verilerek ilk derece mahkemesince erteleme kararı uygulanabilecek.
Belirlenen süre boyunca yeni bir suç işlenmemesi halinde dosya hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya düşme kararı verilmesi öngörülüyor.
Mahkûmiyet Kararlarının İnfazı da Ertelenebilecek
Kesinleşmiş hapis cezaları bakımından da benzer bir uygulama getiriliyor. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezaları için 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları için ise 10 yıl süreyle infazın ertelenmesi öngörülüyor.
İnfaz hâkiminin vereceği bu kararlara karşı itiraz yolu açık olacak. Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde cezanın infaz edilmiş sayılması planlanıyor.
Zamanaşımı Süreleri İşlemeyecek
Kanun teklifinde, erteleme süresince dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin duracağı hükmüne de yer veriliyor.
Hak Yoksunluklarının Kaldırılması İçin Değerlendirme Yapılacak
Düzenleme kapsamında oluşturulacak kurul, belirli aralıklarla erteleme kararlarını inceleyecek. Gerekli görülmesi halinde soruşturma, kovuşturma veya mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluklarının kaldırılması için sulh ceza hâkimliği, mahkeme ya da infaz hâkimliğine başvurabilecek.
Bu değerlendirme için 5 yıllık ertelemelerde karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise 3 yıl geçmiş olması şartı aranacak.
Uygulamayı Bakanlar ve Güvenlik Bürokrasisi Takip Edecek
Kanunun uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ile Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşacak bir kurul görev yapacak. Kurulun koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.
Bunun yanı sıra 17 üyeden oluşacak Türkiye Büyük Millet Meclisi İzleme Komisyonu da kanun kapsamındaki faaliyetleri denetleyecek.
Teslim Süreci İçin Ortak Genelge Hazırlanacak
Teslim olma ve silahsızlanma işlemlerine ilişkin kayıt sürecinin nasıl yürütüleceği, güvenlik kurumlarının görüşü doğrultusunda Milli Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak genelgeyle belirlenecek.
Başvurular İçin Altı Aylık Süre
Kanundan yararlanmak isteyenlerin, Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek.
