Avrupa Birliği, tekstil ürünlerinde ham maddeden karbon ayak izine kadar tüm üretim sürecini kayıt altına alacak “dijital ürün pasaportu” uygulamasını zorunlu hale getiriyor. Şartları karşılamayan ürünler AB pazarına alınmayacak.
Avrupa Birliği (AB), Yeşil Mutabakat kapsamında tekstil ve hazır giyim sektörünü doğrudan etkileyecek yeni bir uygulamayı hayata geçiriyor. “Dijital ürün pasaportu” adı verilen sistemle, tekstil ürünlerinin üretim sürecine ilişkin tüm verilerin dijital ortamda kayıt altına alınması zorunlu olacak.
Yeni düzenlemeye göre bir tekstil ürününün ham maddesinden üretim aşamalarına, kullanılan su ve enerji miktarından karbon ayak izine kadar tüm süreçler şeffaf biçimde izlenebilir olacak. Ürünlere yerleştirilecek QR kodlar sayesinde hem tüketiciler hem de gümrük yetkilileri ürünün tarladan fabrikaya ve satış noktasına kadar olan tüm geçmişine erişebilecek.
Sisteme uygun dijital kimlik oluşturamayan ya da belirlenen çevresel kriterleri karşılamayan ürünlerin Avrupa Birliği pazarına girişine izin verilmeyecek.
Sektörde Yeni Dönem Endişesi ve Fırsat
Uygulama, Türk tekstil ve hazır giyim sektörü başta olmak üzere ihracatçı ülkelerde önemli bir dönüşüm sürecini de beraberinde getiriyor. Sektör temsilcileri, Türkiye’nin üretim altyapısı ve hızlı uyum kabiliyeti sayesinde bu süreci fırsata çevirebileceğini belirtirken, yeni sistemin ek maliyetler ve teknik altyapı gerektirdiğine de dikkat çekiyor.
Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği yetkilileri, özellikle Çin, Bangladeş ve Vietnam gibi büyük üreticilerin yeni kurallara uyumda zorlanabileceğini, ancak yerli üreticilerin de dijital altyapı yatırımlarını hızlandırması gerektiğini ifade ediyor.
Uzmanlardan “Zorunlu Standart” Uyarısı
Sektör uzmanları ise dijital ürün pasaportu uygulamasının kısa sürede isteğe bağlı bir sistem olmaktan çıkıp küresel bir standart haline geleceğini ve tekstilde “dijital kimlik” döneminin başladığını vurguluyor.