Bir toplumun en büyük yanılgısı, kendisini yalnızca olup bitenlerin izleyicisi sanmasıdır. Oysa biz, yalnızca izleyen değil; seçen, besleyen, büyüten ve gerektiğinde yıkılmasına göz yuman tarafız. Hikâyenin dışında değiliz, tam ortasındayız. Ama nedense en çok da bunu unutmayı tercih ediyoruz.
Sorgulamak zor bir eylemdir. Çünkü insan, sorguladıkça kendi payına düşeni de görmeye başlar. Kimi zaman desteklediği bir fikrin, kimi zaman elini sıktığı birinin, kimi zaman da sessiz kaldığı bir haksızlığın ortağı olduğunu fark eder. İşte tam bu yüzden, çoğu kişi soru sormaktan vazgeçer. Sormadıkça rahat eder, rahat ettikçe unutmaya başlar. Unuttukça da her şey normalleşir.
Oysa bir toplumun çöküşü gürültüyle değil, sessizlikle başlar. Kimse “dur” demediğinde, kimse “neden” diye sormadığında, kimse “bu doğru mu” diye düşünmediğinde… Yanlışlar kök salar. Ve en acısı, o yanlışlar bir süre sonra doğru gibi görünmeye başlar.
Bizler seçtiklerimiziz. Sadece sandıkta değil, gündelik hayatta da… Kimi alkışladığımız, kime sırtımızı döndüğümüz, kimi savunduğumuz, kimi yalnız bıraktığımız… Hepsi bir tercih. Ve her tercih, yarının inşasında bir tuğla.
Ama mesele sadece seçmek değil. Mesele, seçtikten sonra ne yaptığımız. Yanlış olduğunu gördüğümüz bir şeyi savunmaya devam etmek, sadakat değil; kendine ihanettir. Dostunu satmamak erdemdir, evet. Ama dostun yanlış yapıyorsa ona sessiz kalmak, o yanlışı büyütmektir. Gerçek dostluk, gerektiğinde karşısında durabilmeyi de içerir.
Toplum dediğimiz şey, soyut bir kavram değil. O, biziz. Senin suskunluğun, benim görmezden gelişim, bir başkasının umursamazlığı… Hepsi birleşir ve bir kader gibi karşımıza çıkar. Sonra dönüp “neden böyle oldu?” diye sorarız. Oysa cevabı çoktan vermişizdir.
Belki de artık kendimize daha dürüst olmanın zamanı. Alkışladığımız şeyleri yeniden düşünmenin, savunduklarımızı yeniden tartmanın, suskunluklarımızı sorgulamanın… Çünkü hiçbir şey, bizim ona verdiğimiz anlamdan daha güçlü değildir.
Ve unutmamak gerekir: Senaryosunu ellerinle yazdığın hikayenin fragmanını beğenmiyorsun, yapma bunu.